Download GPX file for this article

From Wikivoyage
Jump to navigation Jump to search

Kazakh or Kazak (қазақша / قازاقشا) is the official language of Kazakhstan and is also widely spoken in Kazakh regions of Bayan-Ulgii in Mongolia and the Dzungarian region of Xinjiang, China. There are an estimated 13 million speakers worldwide, with 10 million in Kazakhstan, 1 million in China, 560,000 in Russia, over 100,000 in Mongolia, and the remainder spread throughout Central Asia. It belongs to the group of Turkic languages on a par with Kyrgyz, Turkish, Uzbek, etc. Within the Turkic group the most closely related languages are Bashkir, Karakalpak, Kyrgyz, Nogai, and Volga Tatar.

Pronunciation guide[edit]

The Kazakh Cyrillic Alphabet has 42 letters and is an expanded version of the Russian Cyrillic Alphabet. It used in for the written Kazakh language in Kazakhstan, Russia, and Mongolia. Kazakhs in China use an older Arabic script used by all Kazakhs before 1927.

А а Ә ә Б б В в Г г Ғ ғ Д д Е е Ё ё Ж ж З з И и Й й К к Қ қ Л л М м Н н Ң ң О о Ө ө П п Р р Сс Т т У у Ұ ұ Ү ү Ф ф Х х Һ һ Ц ц Ч ч Ш ш Щ щ Ъ ъ Ы ы І і Ь ь Э э Ю ю Я я

The following letters are only used for Russian words that have been introduced into the Kazakh Language: Э э Ё ё Ю ю Я я Ф ф В в Ц ц Ч ч Ш ш Ь ь Ъ ъ

Vowels[edit]

А а
like the "u" in "but"
Ә ә
like the "a" in "class"
Е е
like "ye" in "yet" or the "ie" in "miedo"
Ё ё
like "yo" in "yonder" or the "io" in "frio"
И и
like "ee" in "need"
О о
like "o" in "open"
Ө ө
like "u" in "burn"
У у
like "oo" in "pool"
Ұ ұ
like "u" in "bull"
Ү ү
like "u" in "tune"
Ы ы
unique sound, like "uh"
І і
like "i" in "bin"
Э э
like "e" in "bet"
Ю ю
like you or Yugoslavia
Я я
like "ya" in "yard"

Consonants[edit]

Б б
like "b" in "bat"
В в
like "v" in "voice"
Г г
like "g" in "grant"
Ғ ғ
like French "r"
Д д
like "d" in "dog"
Ж ж
like "zh" in "measure"
З з
like "z" in "zoom"
Й й
like "i" in "time", changes vowel sounds
К к
like "k" in "keep"
Қ қ
qh, unique sound, guttural "kh"
Л л
like "l" in "lamp"
М м
like "m" in "make"
Н н
like "n" in "note"
Ң ң
like "ng" in "long"
П п
like "p" in "pass"
Р р
rolled "r" in "room"
С с
like "s" in "set"
Т т
like "t" in "take"
Ф ф
like "f" in "flash"
Х х
kh, unique sound, like "ch" in "Bach"
Һ һ
like "h" in "hotel"
Ц ц
like "ts" in "cats"
Ч ч
like "ch" in "check"
Ш ш
like "sh" in "shop"
Щ щ
like "shch" in "cash-check"

Signs[edit]

These are for Russian words only. These used to be vowels (pronounced like the unstressed vowels above), but aren't any more. They indicate whether the preceding consonant is hard or soft.

Ъ ъ
hard sign (very rarely used since 1918) - used to distinguish between the phrases like:
  • съёмка (syooh-mkah) - making a film
  • Сёмка (soh-mkah) - Simon
Ь ь
soft sign
  • полька (PAUL-kah) - a female Polish
  • полка (POW-kah) - a shelf

Common diphthongs[edit]

Grammar[edit]

Kazakh has 8 pronouns. When speaking directly to someone (2nd person), use "сен" (syen) when they are the same age or younger, and "сіз" (siz) when they are older.

Singular Pronounce Possessive Pronounce Plural Pronounce Possessive Pronounce
1st Person Мен Men Менің Mening Біз Biz Біздің Biz-ding
2nd (Informal) Сен Sen Сенің Sening Сендер Sender Сендердің Sen-der-ding
2nd (Formal) Сіз Siz Сіздің Siz-ding Сіздер Siz-der Сіздердің Siz-der-ding
3rd Person Ол Ol Оның Onung Олар Olar Олардың Olar-dung

The sentence structure in Kazakh is S.T.O.P., or Subject Time Object Participial, with the verb (or participial) subject agreement. For example a sentence would read Tom yesterday sandwich ate (Том кеше сэндвич жеді).

Phrase list[edit]

Some phrases in this phrasebook still need to be translated. If you know anything about this language, you can help by plunging forward and translating a phrase.


Basics[edit]

Common signs


OPEN
Ашық
CLOSED
Жабық
ENTRANCE
Кіру
EXIT
Шығу
PUSH
Итеру керек/Итеріңіз
PULL
Тарту керек/Тартыңыз
TOILET
Дәретхана/Әжетхана
MEN
Еркек адамдар/Еркектер
WOMEN
Әйел адамдар/Әйелдер
NO ENTRANCE
Жол жоқ
[ENTRY] FORBIDDEN
Кіруге тыйым салынады/Кіруге болмайды
NO SMOKING
Темекі шекпеңіз/Темекі шешуге болмайды
DANGER - NO ENTRY!
Қауіпті ! - Кірмеңіз!/Жол жоқ!
Hello.
Сәлеметсіз бе?/Амансыз ба? (sah-lem-met-siz-be.)
Hello. (informal)
Сәлем. (sah-lem.)
What's up? (informal)
Не хабар? (nay habar?)
How are you?
Қалыңыз қалай?/Қалайсыз? (khaly-ngyz-qalai?)
Fine, thank you.
Рақмет, жақсы . (rakh-met, jaq-sy.)
What is your name?
Сіздің атыңыз/есіміңіз кім? ( siz-deng at-ungiz/ esim-ing-iz kem?)
My name is ______ .
Менің атым/есімім ______ . (meninq-atym _____ .)
Nice to meet you.
Сізбен танысқаныма қуаныштымын. (siz-ben-tany-sqany-ma-kwanu-shty-myn.)
Please.
Өтінем. (oht-en-am)
Thank you.
Рақмет. (rakh-met.)
You're welcome.
Оқасы жоқ. (oqh-as-u joq)
Yes.
Иә. (ee-ah.)
No.
Жоқ. (joq.)
Excuse me. (getting attention)
Кешіріңіз/Ғапу етіңіз. ( )
Excuse me. (begging pardon)
Кешіріңіз. (keshiringiz)
I'm sorry.
Мені Кешіріңіз. (meni kesh-ir-ing-iz)
Goodbye.
Сау болыңыз. (saw-bol )
I can't speak Kazakh [well].
Мен ?????? [жақсы] сөйлей алмаймын.
Do you speak English?
Сіз ағылшынша сөйлейсіз бе? (siz-aghyl-shyn-sha-soi-lei-siz-be ?)
Is there someone here who speaks English?
Осында ағылшынша сөйлейтін адма бар ма? ( ?)
Help!
Көмектесіңіз! ( !)
Look out!
Қара! (qhar-a !)
Good morning.
Қайырлы таң. (qai-yr-ly-tang.)
Good evening.
Кеш жарық. (kesh-jaryq.)
Good night.
Қайырлы түн. (qai-yr-ly-toon.)
I don't understand.
Мен түсінбеймін. (men-toors-sin-bei-min.)
Where is the toilet?
Дәретхана қайда екен? ( ?)

Problems[edit]

Leave me alone.
мені мазаламаңыз. ( .)
Don't touch me!
тиіспеңіз мені/қолыңды тарт! ( !)
I'll call the police.
Мен полицияны шақырамын. ( .)
Police!
Полиция! ( !)
Stop! Thief!
Тоқтат! Ұры! ( Toqhtet! !)
I need your help.
Маған көмек керек. ( .)
It's an emergency.
Бұл төтенше жағдай. ( .)
I'm lost.
Мен адасып кеттім. ( .)
I lost my bag.
Мен сөмкемді жоғалтып алдым. ( .)
I lost my wallet.
Мен әмияанымды жоғалтып алдым. ( .)
I'm sick.
Мен ауырып тұрмын. ( .)
I've been injured.
Мен жараландым. ( .)
I need a doctor.
Маған дәрігер керек. ( .)
Can I use your phone?
Сіздің телефоныңызды пайдалансам бола ма? ( ?)

Numbers[edit]

1
бір (beer) - bir
2
екі (eh-kee) - eki
3
үш (oosh) - ush
4
төрт (tow-rt) - tort
5
бес (bes) - bes
6
алты (al-ty) - alti
7
жеті (je-tee) - jeti
8
сегіз (sye-geez) - sekiz
9
тоғыз (to-ghyz) - togiz
10
он (ohn) - on
11
он бір (ohn-beer)
12
он екі (ohn-eh-kee)
13
он үш (ohn-oosh)
14
он төрт (ohn-tow-rt)
15
он бес (ohn-bes)
16
он алты (ogn-al-ty)
17
он жеті (ohn-je-tee)
18
он сегіз (ohn-sye-geez)
19
он тоғыз (ohn-to-ghyz)
20
жиырма (ji-yrma) - jiirma
21
жиырма бір (ji-yrma-beer)
30
отыз (ot-hoosh) - otuz
40
қырық (qyrq) - kirk
50
елу (eloo) - elu
60
алпыс (altmysh) - altmish
70
жетпіс (jetmeesh) - jetmish
80
сексен (sye-gsehn) - seksen
90
тоқсан (to-ghsahn) - togsan
100
жүз (jooz) - juz
200
екі жүз (eh-kee jooz)
300
үш жүз (oosh jooz)
1,000
мың (myn) - min
2,000
екі мың (eh-kee myn)
1,000,000
миллион ( )
1,000,000,000
миллиард (mee-lee-art) - milliard
1,000,000,000,000
( )
number _____ (train, bus, etc.)
нөмір( )
half
жартысы( )
less
кіші( )
more
көп( )

Time[edit]

now
қазір( )
later
кеш( )
before
бұрын( )
morning
таң( )
afternoon
түстен кейін( )
evening
кеш( )
night
түн ( )

Clock time[edit]

one o'clock AM
сағат бір болды / түнгі бір сағат (literally "night one hour")
six o'clock AM
сағат алты / таңғы алты сағат (literally "morning six hour")
noon
түс ( )
one o'clock PM
сағат он үш (13) /түскі бір сағат (literally "noon one hour")
five o'clock PM
сағат он жеті (17) /кешкі бес сағат (literally "evening two hour")
midnight
түн ортасы ( )

You should use one to twelve in most cases, unless there it is necessary to be absolutely precise. In such cases, you should either use the 24-hour time or preface the time with "morning", "afternoon", "evening", or "night".

Duration[edit]

_____ minute(s)
минут (min-uht/)
_____ hour(s)
сағат (sa-ghat)
_____ day(s)
күн (kun)
_____ week(s)
апта/жұма (ap-ta/ zhuh-ma)
_____ month(s)
ай (ei)
_____ year(s)
жыл (zhil)

Days[edit]

today
бүгін( )
yesterday
кеше( )
tomorrow
ертең( )
this week
осы аптада( )
last week
өткен аптада( )
next week
келесі аптада( )
Sunday
жексенбі (jek-sen-bi)
Monday
дүйсенбі (dui-sen-bi)
Tuesday
сейсенбі (sei-sen-bi)
Wednesday
сәрсенбі (sahr-sen-bi)
Thursday
бейсенбі (bei-sen-bi)
Friday
жұма (juma)
Saturday
сенбі (sen-bi)

Months[edit]

January
Қаңтар (qang-tar)
February
Ақпан (aq-pan)
March
Наурыз (naw-ryz)
April
Сәуір (sah-wir)
May
Мамыр (mah-myr)
June
Маусым (maw-sym)
July
Шілде (shil-deh)
August
Тамыз (tamyz)
September
Қыркүйек (qyrku-yek)
October
Қазан (qazan)
November
Қараша (qara-sha)
December
Желтоқсан (jeltoq-san)

Writing time and date[edit]

Colors[edit]

black
қара (qah-rah)
white
ақ (aq)
gray
сұр (sur)
red
қызыл (kyr-zyl)
blue
көк (kohkh)
yellow
сары (sary)
green
жасыл (jas-yl)
orange
сарғылт (sar-ghylt)
purple
күлгін (kouhl-gin)
brown
қоңыр (qong-ir)

Transportation[edit]

Bus and train[edit]

How much is a ticket to _____?
_____ дейінгі билет қанша тұрады?(deyingi bilet qansha turadi)
One ticket to _____, please.
_____ дейінгі бір билет бересіз бе?(deyingi bir bilet beresiz be )
Where does this train/bus go?
Осы автобус/пойыз қайда барады?(Osy avtobus/poyiz qayda baradi)
Where is the train/bus to _____?
_____дейінгі баратын автобус/пойыз қайда?(deyingi baratyn avtobus/poyiz qayda)
Does this train/bus stop in _____?
Осы автобус/пойыз _____ тоқтай ма(Osy avtobus/poyiz_____ toqtay ma)
When does the train/bus for _____ leave?
_____ дейінгі баратын автобус/пойыз қашан шығады?(deyingi baratyn avtobus/poyiz qashan shyghady)
When will this train/bus arrive in _____?
Осы автобус/пойыз _____да қашан келеді?(Osy avtobus/poyiz _____ da qashan keledi)

Directions[edit]

How do I get to _____ ?
_________ға/ге/қа/ке/на/не қалай барамын? (_________ga qalay baramyn? )
...the train station?
бекет/вокзал (beket)
...the bus station?
автобус бекеті (avtobus beketi)
...the airport?
әуежай (euezhai)
...downtown?
орталық ( ortalyq )
...square?
алаң (alan)
...the youth hostel?
хостел ( )
...the _____ hotel?
қонақ үй ( )
...the American/Canadian/Australian/British consulate?
Америка/Аустралия/Британия консулдік/кіші елшілігі ( )
Where are there a lot of...
_____дың көпшілігі қайда? ( )
...hotels?
мейманханалар/қонақ үйлер (meymanhanalar/konaq yuiler)
...restaurants?
мейрамханалар/ ресторан (meyramhanalar / restoran)
...bars?
барлар (bar)
...sites to see?
( )
Can you show me on the map?
Маған картадан көрсете аласыз ба? (Magan kartadan kyorsete alasyz ba?)
street
көше (kyoshe)
Turn left.
солға бұрылыңыз (solga byurylynyz)
Turn right.
оңға бұрылыңыз (onga byurylynyz)
left
сол (sol)
right
оң (ong)
straight ahead
тура жүріңіз (tura zhyuriniz)
towards the _____
____ қарсы ( )
past the _____
_____ жетпей ( )
before the _____
_____ дейін ( )
Watch for the _____.
____ еріңіз ( )
intersection
қиылыс (qhiul-us)
north
солтүстік (sol-tus-te-k)
south
оңтүстік (ong-tus-te-k)
east
шығыс (shu-ghus)
west
батыс (ba-tus)
uphill
жоғары жүріңіз (zhogary zhyuriniz)
downhill
төмен жүріңіз (tyomen zhyuriniz)

Taxi[edit]

Taxi!
такси (takh-se)
Take me to _____, please.
Мені __________ ға жеткізіп салыңызшы, өтінем. ( )
How much does it cost to get to _____?
_________ ға дейін қанша шығады? ( )
Take me there, please.
Сонда жеткізіп салыңызшы, өтінем. ( )

Lodging[edit]

Do you have any vacant rooms?
сіздерде бос нөмір бар ма? ( )
How much is a room for one person/two people?
Бір кісілік/ екі кісілік бөлме қанша тұрады? ( )
Does the room come with...
Нөмірде ______ бар ма? ( )
...bedsheets?
төсек орын ( )
...a bathroom?
ванна ( )
...a telephone?
телефон ( )
...a TV?
телевизор ( )
May I see the room first?
Алдымен бөлмені көрсем бола ма? ( )
Do you have anything quieter?
Сіздерде сәл тыныш бөлме бар ма?( )
...bigger?
үлкенірек? ( )
...cleaner?
тазалау? ( )
...cheaper?
арзандау? ( )
OK, I'll take it.
Жарайды, бұл бөлмені алайын. ( )
I will stay for _____ night(s).
Мен мұнда ______ түн боламын. ( )
Can you suggest another hotel?
Маған басқа бір қонақ үй үсына аласыз ба? ( )
Do you have a safe?
Сәл қауіпсіз бөлме бар ма? ( )
...lockers?
Сейф бар ма? ( )
Is breakfast/supper included?
Таңғы ас/ кешкі ас бағаға сыйған ба? ( )
What time is breakfast/supper?
Таңғы ас/ кешкі ас неше сағатта? ( )
Please clean my room.
Менің бөлмемді тазалаңызшы. ( )
Can you wake me at _____?
Мені ________ сағатта оята аласыз ба? ( )
I want to check out.
Мен төлемімді төлеп шыққым келеді. ( )

Money[edit]

Do you accept American/Australian/Canadian dollars?
Америкалық/ Австралиялық/ Канадалық доллармен төлем істесем бола ма? ( )
Do you accept British pounds?
Британия паундсымен төлем істесем бола ма? ( )
Do you accept Euros?
Евромен төлем істесем бола ма? ( )
Do you accept credit cards?
Кредит картпен төлем істесем бола ма? ( )
Can you change money for me?
Сіз маған ақша алмастрып бересіз бе?( )
Where can I get money changed?
Мен ақша қайда алмастыра алам? ( )
Can you change a traveler's check for me?
Сіз маған туристик чек алмастрып бересіз бе? ( )
Where can I get a traveler's check changed?
Туристик чекти кайда ауыстырсам болады? ( )
What is the exchange rate?
Ақша алмастыру құны қанша тұр? ( )
Where is an automatic teller machine (ATM)?
Банкомат қайда екенін білесіз бе? ( )

Eating[edit]

A table for one person/two people, please.
Бір адам/ екі адамға арналған стол қажет, өтінем. ( )
Bring the menu, please?
Ас мәзірін беріңізші. ( )
Can I look in the kitchen?
Асханаға қарасам бола ма? ( )
Is there a house specialty?
Ас мәзіріндегі ең жақсы тағам қайсысы? ( )
Is there a local specialty?
Өлкеңіздегі ең жақсы тағам қайсысы? ( )
I'm a vegetarian. (I don't eat meat.)
Мен ет жемеймін. ( )
I don't eat pork.
Мен доңыз етін жемеймін. ( )
I don't eat beef.
Мен сиыр етін жемеймін. ( )
I only eat halal food.
Мен халал тамақ ғана жеймін.( )
Can you make it "lite", please? (less oil/butter/lard)
Бұның майын азайтып бере аласыз ба? ( )
fixed-price meal
Барлық тағам түрін бір бағамен алу ( )
a la carte
( )
breakfast
таңғы ас ( )
lunch
түскі ас ( )
tea (meal)
шай (тағам) ( )
supper
кешкі ас ( )
I want _____.
Мен __________алғым келеді. ( )
I want a dish containing _____.
Мен ________ы бар тағам алғым келеді. ( )
chicken
тауық еті ( )
beef
сиыр еті ( )
fish
балық ( )
ham
ветчина ( )
sausage
шұжық ( )
cheese
ірімшік ( )
eggs
жұмыртқа ( )
salad
салат ( )
(fresh) vegetables
( ) көкініс ( )
(fresh) fruit
( ) жеміс ( )
bread
нан ( )
toast
( )
noodles
кеспе ( )
rice
күріш ( )
beans
( )
May I have a glass of _____?
( )
May I have a cup of _____?
( )
May I have a bottle of _____?
( )
coffee
кофе ( )
tea (drink)
шай ( )
juice
шырын ( )
(bubbly) water
минералды су ( )
(still) water
су ( )
beer
сыра ( )
red/white wine
қызыл/ақ шарап ( )
May I have some _____?
( )
salt
тұз ( )
black pepper
қара бұрыш ( )
butter
сары май ( )
Excuse me, waiter? (getting attention of server)
( )
I'm finished.
Мен болдым. ( )
It was delicious.
( )
Please clear the plates.
( )
The check, please.
Есеп-шот беріңізші ? ( )

Bars[edit]

Do you serve alcohol?
( )
Is there table service?
( )
A beer/two beers, please.
( )
A glass of red/white wine, please.
( )
A pint, please.
( )
A bottle, please.
( )
_____ (hard liquor) and _____ (mixer), please.
( )
whiskey
виски ( )
vodka
водка ( )
cognac
коньяк ( )
rum
( )
water
су ( )
club soda
минералды су ( )
tonic water
газбен су ( )
orange juice
( )
Coke (soda)
( )
Do you have any bar snacks?
( )
One more, please.
( )
Another round, please.
( )
When is closing time?
( )
Cheers! (To health!)
денсаулык! ( )

Shopping[edit]

Do you have this in my size?
( )
How much is this?
мынау қанша? ( )
That's too expensive.
Мынау өте қымбат. ( )
Would you take _____?
( )
expensive
өте қымбат ( )
cheap
арзан ( )
I can't afford it.
( )
I don't want it.
қаламаймын ( )
You're cheating me.
( )
I'm not interested.
қызықтырмады (..)
OK, I'll take it.
( )
Can I have a bag?
( )
Do you ship (overseas)?
( )
I need...
Маған... керек ( )
...toothpaste.
тіс пастасы/тістің борын ( )
...a toothbrush.
тіс щеткасы ( )
...tampons.
тампон/мақта тамғыш ( )
...soap.
сабын ( )
...shampoo.
шампунь ( )
...pain reliever. (e.g., aspirin or ibuprofen)
( )
...cold medicine.
( )
...stomach medicine.
... ( )
...a razor.
( )
...an umbrella.
қол шатыр ( )
...sunblock lotion.
( )
...a postcard.
( )
...postage stamps.
( )
...batteries.
батарея ( )
...writing paper.
қағаз ( )
...a pen.
қалам ( )
...English-language books.
ағылшын тілдегі кітап ( )
...English-language magazines.
ағылшын тілдегі журнал ( )
...an English-language newspaper.
ағылшын тілдегі газет ( )
...an English-English dictionary.
( )

Driving[edit]

I want to rent a car.
Мен көлік жалға алғым келеді ( )
Can I get insurance?
( )
stop (on a street sign)
Тоқта ( )
one way
( )
yield
( )
no parking
( )
speed limit
жылдамдық шектеу ( )
gas (petrol) station
жанармай бекеті ( )
petrol
жанармай ( )
diesel
дизель ( )

Authority[edit]

I haven't done anything wrong.
Мен еш жамандық жасағам жоқ. ( )
It was a misunderstanding.
Бір түсінбеүшілік болыпты. ( )
Where are you taking me?
Мені қайда алып бірасыз? ( )
Am I under arrest?
Мені тұтқынға алдыңыз ба? ( )
I am an American/Australian/British/Canadian citizen.
Мен Америка/ Австралия/ Англия/ Канада азаматымын. ( )
I want to talk to the American/Australian/British/Canadian embassy/consulate.
Мен Америка/ Австралия/ Англия/ Канада елшілігіне сөйлескім(/хабарласқым) келеді. ( )
I want to talk to a lawyer.
Мен заңгермен сөйлескім келеді. ( )
Can I just pay a fine now?
Мен қазір айыппұл төлей алам ба? ( )

Learning more[edit]


This Kazakh phrasebook is an outline and needs more content. It has a template, but there is not enough information present. Please plunge forward and help it grow!